Animation

Animation



Inleiding

In 2030 is 24% van de Nederlandse bevolking 65 jaar of ouder en zullen er zo’n 7 miljoen chronisch zieken zijn, tegen 5,3 miljoen nu. Ook het aantal mensen met twee of meer aandoeningen (multimorbiditeit) zal groeien. (bron: vtv-2014 RIVM)

We voorzien dus een snelle toename van de werkdruk in de zorg, en dat maakt structurele veranderingen nodig. Mogelijk is hierbij een rol weggelegd voor zelfmanagement door patiënten, inclusief ‘electronic health’, oftwel eHealth.

Wat is eHealth?!

Digitale tools die mensen in staat stellen de regie over hun ziekte en gezondheid te nemen, zoals:

  • Websites waar mensen zelf symptomen kunnen checken (thuisarts.nl)
  • Zelftesten waarbij de diagnose geautomatiseerd wordt gesteld of door een dokter op afstand
  • Apps die inzicht geven in de conditie of die de communicatie met de behandelaar makkelijker maken

Zelfmanagement portalen

  • Zelftesten
  • Inzicht in uitslagen
  • Algemene en gepersonaliseerde informatie
  • Artificial intelligence

Telespreekuren en telemonitoring

Het belang van zelfmanagement

Chronische patiënten die hun aandoening, gezondheid en leefstijl begrijpen hebben betere gezondheidsuitkomsten, heeft onderzoek aangetoond. Bovendien maken zij vaak minder gebruik van zorg. Dit effect is nog groter wanneer patiënten in staat worden gesteld zelf verantwoordelijkheid te nemen voor hun gezondheid en ziekte.

De veranderende rol van de zorgverlener

Verder is het noodzakelijk dat zorgprofessionals zich ontwikkelen tot coach. Deze vorm van begeleiding kan worden aangeboden in combinatie met eHealth, wat patiënten in hun thuissituatie helpt om hun ziekte te controleren en te regisseren. Zo kunnen de zorgconsumptie en dus de daaraan gerelateerde kosten worden verlaagd.

Grootschalig gebruik blijft uit

Ondanks veelbelovende pilots en positieve ervaringen van patiënten blijft grootschalig gebruik van zelfmanagement en eHealth in de dagelijkse praktijk uit.

Het onderzoek

Om ervoor te zorgen dat we allemaal gebruik kunnen blijven maken van goede en betaalbare zorg moet de gezondheidszorg anders worden ingericht. Daarom hebben we onderzocht wat het effect is van met eHealth ondersteunde programma’s in de huisartsenprakijk voor chronische patiënten. Bovendien wilden we weten in hoeverre de manier waarop eHealth aangeboden, ook effect heeft op de mate van gebruik van deze toepassing en of men zich hierdoor ook daadwerkelijk beter zou gaan voelen.

We onderzochten twee soorten patiënten:

  1. Over een periode van 15 maanden volgden we een groep van 215 patiënten die lijden aan de chronische longziekte (COPD).
  2. 18 maanden lang werd een groep van 247 patiënten gevolgd die antistollings medicatie slikken vanwege chronische hartritmestoornissen of trombose, bij het gebruik van een online platform. De patiënten werden begeleid door een arts.

De patiënten werden in meer of mindere mate door hun huisarts of praktijkondersteuner begeleid bij het gebruik van dit eHealth-platform. De training voor het programma verschilde per groep en het eHealth-platform was in meer of mindere mate een volwaardig onderdeel van de zorg. Het platform gaf de gebruiker inzicht in de eigen conditie en de ontwikkeling van de eigen aandoening. Met dit inzicht werd de patiënt gemotiveerd en gestimuleerd om de levensstijl aan te passen, zodat deze zich beter zou gaan voelen en misschien zelfs wel minder medicijnen nodig zou hebben.

De inzichten

  • Uit ons onderzoek is gebleken dat het gebruik van eHealth-platforms hoger en effectiever is wanneer het een volwaardig onderdeel is van de gebruikelijke zorg, vooral wanneer patiënten persoonlijk begeleid worden. Voor de begeleiding van patiënten zijn goed getrainde zorgprofessionals nodig. eHealth-platforms worden bovendien vaker gebruikt als ze praktisch toegevoegde waarde bieden in het dagelijks leven van de patiënten.
  • We concluderen dat zelfmanagement, ondersteund door eHealth én geïntegreerd in de reguliere zorg, beide groepen patiënten kan helpen bij het reguleren van hun ziekte en gezondheid. We veronderstellen dat blended care, met een volledige integratie van eHealth, in de reguliere zorg op de lange termijn de kwaliteit van leven zal verbeteren.
  • eHealth kan een veilige optie zijn voor zelfmanagement-ondersteuning en de kwaliteit van zorg verbeteren.

Stellingen

  • eHealth en zelfmanagement verbeteren de kwaliteit van de reguliere zorg, maar vervangen deze niet.
  • eHealth is essentieel bij het ontwikkelen van de zorg van de toekomst.
  • eHealth kan niet op zichzelf staan: blended care is het antwoord om de zorg niet alleen te verbeteren, maar ook bereikbaar en betaalbaar te houden.
  • Blended care leidt tot een betere gezondheidsstatus van chronisch zieke patiënten.

De uitkomsten van ons onderzoek en genoemde stellingen maken het noodzakelijk dat zorgprofessionals worden voorbereid op hun rol als coach. Immers, als zij niet weten hoe met de nieuwe situatie om te gaan kunnen zij geen nieuwe rol aannemen.